Hoe kon Duitsland in slechts vijftien jaar veranderen van een democratische republiek in een totalitaire dictatuur? Deze infographic laat stap voor stap zien hoe de Weimarrepubliek ten onder ging en hoe Adolf Hitler uitgroeide tot de machtigste man van Duitsland en uiteindelijk de Tweede Wereldoorlog ontketende.
Wat zijn de indirecte oorzaken voor het uitbreken van de oorlog?
Wat zijn de indirecte oorzaken voor het uitbreken van de oorlog?
Wat zijn de indirecte oorzaken voor het uitbreken van de oorlog?
De dubbele tijdlijn volgt de ontwikkelingen tussen 1918 en 1939 vanuit twee perspectieven. In de linkerkolom zie je hoe Duitsland zich ontwikkelde: van de oprichting van de Weimarrepubliek na de Eerste Wereldoorlog, via economische crises en herstel, tot de opkomst van de nazidictatuur. In de rechterkolom volg je de politieke carrière van Adolf Hitler: van zijn lidmaatschap van de Duitse Arbeiderspartij (DAP) tot zijn benoeming tot rijkskanselier en de start van de Tweede Wereldoorlog. Om de gebeurtenissen overzichtelijk te maken, is de tijdlijn verdeeld in vier perioden:
Na de Eerste Wereldoorlog wordt in Duitsland de Weimarrepubliek opgericht: een nieuwe democratische staat die breekt met het keizerrijk. Maar de start is allesbehalve stabiel. Politieke tegenstellingen, economische problemen en sociale onrust zetten de jonge democratie direct onder druk. Het Verdrag van Versailles zorgt bovendien voor grote frustratie en wordt door veel Duitsers gezien als een vernedering. In deze onzekere periode ziet Adolf Hitler kansen. Hij sluit zich aan bij de Duitse Arbeiderspartij (DAP), die later uitgroeit tot de NSDAP. Zijn politieke carrière begint daarmee vorm te krijgen.
De hyperinflatie is bedwongen en met internationale steun komt de economie van de Republiek vanaf 1924 langzaam weer op gang. Het Dawesplan speelt daarbij een belangrijke rol. De tweede helft van de jaren twintig wordt een periode van economisch herstel en culturele bloei. Maar terwijl de Republiek zich economisch herstelt, werkt Adolf Hitler aan de opbouw van zijn politieke beweging. Na de mislukte Bierkellerputsch van 1923 verandert Hitler zijn strategie. In plaats van de macht direct te grijpen, probeert hij via de politieke en democratische weg invloed te winnen.
De NSDAP wordt steeds verder uitgebouwd tot een landelijke organisatie. Propaganda, partijorganisatie en het aanspreken van verschillende groepen in de samenleving worden belangrijke onderdelen van die strategie.
In 1929 slaat de wereldwijde economische crisis hard toe in de Weimarrepubliek. Bedrijven gaan failliet, de werkloosheid loopt sterk op en het vertrouwen in de bestaande politieke orde neemt af. De politieke tegenstellingen worden steeds groter. Steeds meer Duitsers wenden zich tot partijen die een radicale verandering beloven. De NSDAP van Adolf Hitler profiteert daarvan. De partij groeit snel en wordt uiteindelijk de grootste partij in de Rijksdag. In januari 1933 wordt Hitler benoemd tot rijkskanselier.
Na Hitlers benoeming tot rijkskanselier gaat de afbraak van de democratie razendsnel. Politieke tegenstanders worden uitgeschakeld, burgerrechten van Joden worden beperkt en de macht wordt steeds verder geconcentreerd bij Hitler en de NSDAP. In 1934 is Hitler de onbetwiste leider van Duitsland. De nazi’s bouwen een totalitaire dictatuur op waarin propaganda, censuur en terreur een centrale rol spelen. Ook de vervolging en uitsluiting van Joden en andere groepen wordt steeds verder uitgebreid. Discriminerende wetgeving, waaronder de Neurenberger Rassenwetten van 1935, maakt racistische ideologie onderdeel van de Duitse staat. Tegelijkertijd wordt Duitsland herbewapend en voert Hitler een steeds agressievere buitenlandse politiek. In 1939 valt hij Polen binnen. Daarmee begint de Tweede Wereldoorlog in Europa.
Deze infographic biedt een helder overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen, oorzaken en gevolgen van de ondergang van de Weimarrepubliek en de opkomst van Adolf Hitler. Dankzij de dubbele tijdlijn worden de ontwikkelingen in Weimarrepubliek en Hitlers politieke carrière direct met elkaar verbonden.
Disclaimer: Deze content is met zorg samengesteld op basis van de genoemde bronnen. Hoewel gestreefd is naar nauwkeurigheid en volledigheid, kan geen garantie worden gegeven dat de informatie geheel foutloos of volledig is. Interpretatie en historische duiding kunnen verschillen. Voor wetenschappelijk onderzoek of officiële doeleinden wordt aangeraden de oorspronkelijke bronnen te raadplegen.
