Eind jaren dertig lopen de spanningen in Europa steeds verder op. Nazi-Duitsland breidt zijn macht uit en veroorzaakt brandhaarden in Spanje, Oostenrijk, Tsjecho-Slowakije en uiteindelijk Polen. Nederland houdt officieel vast aan zijn neutraliteitspolitiek, maar mobiliseert ondertussen wel zijn leger om een mogelijke aanval af te slaan. Historgraphic toont deze belangrijke gebeurtenis helder in een visuele infographic.
Wat zijn de indirecte oorzaken voor het uitbreken van de oorlog?
Wat zijn de indirecte oorzaken voor het uitbreken van de oorlog?
Wat zijn de indirecte oorzaken voor het uitbreken van de oorlog?
Eind jaren dertig lopen de spanningen in Europa steeds verder op. Nazi-Duitsland breidt zijn macht uit en veroorzaakt brandhaarden in Spanje, Oostenrijk, Tsjecho-Slowakije en uiteindelijk Polen. Nederland houdt officieel vast aan zijn neutraliteitspolitiek, maar mobiliseert ondertussen wel zijn leger om een mogelijke aanval af te slaan. Historgraphic toont deze belangrijke gebeurtenis helder in een visuele infographic.
Wat zijn de indirecte oorzaken voor het uitbreken van de oorlog?
Wat zijn de indirecte oorzaken voor het uitbreken van de oorlog?
Wat zijn de indirecte oorzaken voor het uitbreken van de oorlog?
In 1922 grijpt fascistische dictator Mussolini de macht in Italië. In 1933 volgt Hitler die in Duitsland rijkskanselier wordt. Daarna gaan de ontwikkelingen snel. In 1936 bezetten Duitse troepen het Rijnland, terwijl in Spanje een burgeroorlog uitbreekt. In 1938 lijft Duitsland Oostenrijk in en ontstaat de Sudetencrisis met Tsjecho-Slowakije. Nederland zet zijn grens- en kustbewakingstroepen in. Even lijkt het gevaar geweken, maar al snel nemen de dreigingen opnieuw toe. In maart 1939 valt Hitler de rest van Tsjecho-Slowakije binnen, en in april bezet Italië Albanië. Als Duitsland en de Sovjet-Unie in augustus 1939 een niet-aanvalsverdrag sluiten, wordt duidelijk dat Polen het volgende doelwit is. Engeland sluit daarop een bondgenootschap met Polen. Voor Nederland en de rest van Europa is de oorlogsdreiging nu onvermijdelijk.
In augustus 1939 besluit de Nederlandse regering tot mobilisatie. Op 25 augustus roept men met de voormobilisatie 50.000 man op. Het gaat om kaderleden, administratieve troepen, keukenpersoneel, hoefsmeden, fietsenmakers en andere kwartiermakers die een algemene mobilisatie moeten voorbereiden. Drie dagen later, op 28 augustus, volgt de algemene mobilisatie: de lichtingen 1924-1938, in totaal 300.000 reservisten, worden opgeroepen en toegevoegd aan het staande leger van 9.100 beroepsmilitairen en 42.000 dienstplichtigen van de lichting 1939. Bron: Het falen van de Nederlandse gewapende neutraliteit – T. van Gent
Naast beroepsmilitairen en dienstplichtigen speelt ook een groep vrijwilligers een rol. In totaal sluiten ruim 42.000 zich aan bij de (Bijzondere) Vrijwillige Landstorm. Ongeveer 14.500 mannen dienen in speciale korpsen van de Vrijwillige Landstorm en treden als groep onder die vlag op. Ongeveer 27.500 zijn lid van de Bijzondere Vrijwillige Landstorm. Zij gelden officieel als gewone dienstplichtigen en sluiten zich daarom niet apart bij de Landstorm aan. Bron: vrijwilligelandstorm.nl
De mobilisatie heeft enorme gevolgen voor het dagelijks leven. Honderdduizenden mannen verlaten hun werk en gezinnen. Ze verblijven maandenlang in kazernes, barakken of geïmproviseerde kwartieren. Bedrijven kampen met een tekort aan arbeidskrachten. Gezinnen leven in onzekerheid. Toch hopen veel Nederlanders in eerste instantie dat het land – net als in de Eerste Wereldoorlog – buiten het conflict kan blijven.
De mobilisatie duurt ruim acht maanden. Op 10 mei 1940 valt Duitsland Nederland binnen. De Nederlandse troepen staan paraat op hun posities langs de verdedigingslinies, maar ondanks hevige gevechten moet het leger zich na vijf dagen overgeven. Het bombardement op Rotterdam en de dreiging van verdere vernietiging dwingen de regering tot capitulatie. Daarmee eindigt de mobilisatie. Het Nederlandse leger wordt ontbonden, en het land belandt in een vijf jaar durende Duitse bezetting.
Disclaimer: Deze content is met zorg samengesteld op basis van de genoemde bronnen. Hoewel gestreefd is naar nauwkeurigheid en volledigheid, kan geen garantie worden gegeven dat de informatie geheel foutloos of volledig is. Interpretatie en historische duiding kunnen verschillen. Voor wetenschappelijk onderzoek of officiële doeleinden wordt aangeraden de oorspronkelijke bronnen te raadplegen.
Meer graphics
